Από: Αντιστράτηγο ε.α Ιωάννη Κρασσά

«Ἀστράφτουν καὶ τὰ δώδεκα νησιά μας σὰν πετράδια,

δεμένα σὲ πολύτιμο βραχιόλι ἑλληνικό.

Βραχιόλι ποὺ τ’ ἀσήμωσαν τῆς λευθεριᾶς τὰ χάδια

καὶ τῆς Ἑλλάδας τὸ φιλὶ τὸ τίμιο καὶ γλυκό».

Γιάννης Ιωαννίδης (1918-1998), το ποίημα περιλαμβάνεται στο αναγνωστικό της Ε΄ Δημοτικού[1] (1964). 

Η Τελετή

Την 7^η Μαρτίου 1948 στη πόλη της Ρόδου στην Πλατεία Ελευθερίας, πραγματοποιήθηκε η επίσημη τελετή ενσωματώσεως των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα, παρουσία του Βασιλέως Παύλου[2] (1901-1964) και της Βασιλίσσης Φρειδερίκης[3] (1917-1981). Ο Υπουργός Εσωτερικών Πέτρος Μαυρομιχάλης[4] (1887-1969) ανέγνωσε το βασιλικό διάταγμα της 3^ης Ιανουαρίου 1948[5], με το οποίο επικυρώθηκε ο νόμος που ψηφίσθηκε από την Βουλή, δυνάμει του οποίου «Αἱ νῆσοι τῆς Δωδεκανήσου, Ρόδος, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Ἀστυπάλαια, Νίσυρος, Πάτμος, Χάλκη, Κάσος, Τῆλος, Σύμη, Κῶς, Λέρος καὶ Καστελλόριζο, ὡς καὶ αἱ παρακείμεναι νησῖδες (93 συνολικά)», προσαρτήθηκαν στην Ελλάδα από την 28^η Οκτωβρίου 1947, προσθέτοντας στην έκτασή της 2.665 χλμ² και στο πληθυσμό της 120.000 κατοίκους.

Η Βασιλική οικογένεια της Ελλάδος στην τελετή ενσωματώσεως των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα (7 Μαρτίου 1948). 

Δια Μέσου των Αιώνων

Τα ελληνικότατα από την αρχαιότητα Δωδεκάνησα, λόγω της στρατηγικής τους θέσεως, υπέφεραν πολλές καταστροφές από διάφορους επιδρομείς και κατακτητές [Πέρσες, Σαρακηνούς, Βενετούς, Γενουάτες, Φράγκους, Σταυροφόρους, Τούρκους (Σελτζούκους και Οθωμανούς)]. Επί δύο αιώνες (1309-1522) κατέχονταν από τους Ιωαννίτες Ιππότες[6], οι οποίοι κατέλαβαν  τη Ρόδο από τους Γενουάτες, αφήνοντας τη σφραγίδα τους με τα φρούρια που έχτισαν. Στη συνέχεια υπέφεραν τον Οθωμανικό ζυγό επί 390 χρόνια, μέχρι το 1912. Συμμετείχαν στην Ελληνική Επανάσταση, αλλά δεν περιληφθήκαν στην επικράτεια του νεοσύστατου κράτους το 1830.

 

Το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου στην πόλη της Ρόδου.

Ο Ιταλο-τουρκικός Πόλεμος του 1911

Την 29^η Σεπτεμβρίου 1911, η Ιταλία με πρόσχημα την προάσπιση του εμπορίου της, κήρυξε τον πόλεμο κατά της Τουρκίας, σκοπεύοντας στην προσάρτηση της Τριπολίτιδος και της Κυρηναϊκής (σημερινή Λιβύη)[7], οι οποίες αποτελούσαν τα τελευταία εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Βόρειο Αφρική. Η χρονική συγκυρία ευνόησε την ενέργεια της Ιταλίας την οποία αποδέχθηκαν η Γερμανία, η Ρωσία και η Αυστροουγγαρία, όπως επίσης το Ηνωμένο Βασίλειο που κηδεμόνευε την Αίγυπτο και η Γαλλία που κατείχε την Τυνησία, την Αλγερία και μέρος του Μαρόκου. Η ανάδειξη του Βασιλείου της Ιταλίας σε μεγάλη δύναμη στην Ευρώπη, περνούσε από την απόκτηση κτήσεων στις αφρικανικές ακτές της Μεσογείου. Η παράταση του πολέμου[8] και η άρνηση της Τουρκίας να συνθηκολογήσει, ανάγκασαν την Ιταλία να μεταφέρει τον πόλεμο σε άλλα μέτωπα. Το ιταλικό ναυτικό εισήλθε στα στενά των Δαρδανελίων, ενώ ο ιταλικός στρατός κατέλαβε τα Δωδεκάνησα, υπό τους πανηγυρισμούς των Ελλήνων κατοίκων τους. Η Ιταλία καθησύχασε τις ευρωπαϊκές δυνάμεις ότι πρόκειται για προσωρινή ενέργεια, προκειμένου να πιέσει την Τουρκία για την υπογραφή συνθήκης ειρήνης. Η νέα κατάσταση σε συνδυασμό με τις ιταλικές νίκες στη Λιβύη, αλλά κυρίως η έναρξη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου την 5^η Οκτωβρίου 1912, άλλαξαν τα δεδομένα. Την 15^η Οκτωβρίου 1912, η Υψηλή Πύλη υποχρεώθηκε να υπογράψει συνθήκη, στο κάστρο του Ουσύ (Ouchy) της Λωζάννης,[9] με την οποία αναγνώρισε την ιταλική κατοχή της Λιβύης. Η Ιταλία συμφώνησε να επιστρέψει τα Δωδεκάνησα στην Οθωμανική αυτοκρατορία, μετά την αποχώρηση όλων των Τούρκων δημοσίων υπαλλήλων από την Λιβύη, αλλά στη συνέχεια το λησμόνησε…

 

Η παράδοση της Ρόδου από τους Τούρκους στους Ιταλούς.

Η Ελλάς Έναντι του Πολέμου

Ο Ιταλο-τουρκικός πόλεμος επηρέασε τις εξελίξεις στην χώρα μας και στα Βαλκάνια, επισπεύδοντας την έναρξη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου. Ο πρωθυπουργός της Ελλάδος Ελευθέριος Βενιζέλος (1864-1936) επιθυμώντας να επωφεληθεί της συρράξεως, πρότεινε στον Ιταλό πρωθυπουργό Τζιοβάνι Τζιολίτι[10] (1842-1928), να αποστείλει 150.000 στρατιώτες στην Θεσσαλία, προκειμένου να επιτεθούν μαζί με τον ελληνικό στρατό εναντίον των τουρκικών δυνάμεων. Ο Τζιολίτι απέρριψε την πρόταση του Βενιζέλου και του συνέστησε αυτοσυγκράτηση και σύνεση. Όπως αναφέρει στο ημερολόγιο του, ο Λοχαγός Μηχανικού Ιωάννης Μεταξάς  (1871-1941), ο πρώτος στη τάξη υπασπιστής του Βενιζέλου, «Ἡ κατάληψη τῶν Δωδεκανήσων ἀπὸ τὴν Ἰταλία ἦταν ἰδέα τοῦ Ἕλληνα πρωθυπουργοῦ, τὴν ὁποία μετέφερε στὸν Ἰταλὸ ὁμόλογό του». Του πρότεινε επιπροσθέτως, μετά τη σύναψη της ειρήνης, να μην αποδώσει τα νησιά στην Τουρκία, αλλά να τα κηρύξει αυτόνομα, υπό την προστασία της Ιταλίας ή και της Ευρώπης.

Οι Συνθήκες Ειρήνης

Η Ιταλία όπως και οι άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις ενδιαφέρονταν μόνο για τα δικά τους συμφέροντα. Η Ρωσία, η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία υπέγραψαν μυστική συμφωνία[11] με την Ιταλία, με την οποία αποδέχθηκαν την προσάρτηση των Δωδεκάνησων, με αντάλλαγμα την συμπαράταξή της με την Αντάντ[12] εναντίον των Κεντρικών δυνάμεων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σύμφωνα με τη συνθήκη των Σεβρών[13] τα Δωδεκάνησα παραχωρούντο στην Ελλάδα, πλην της Ρόδου, η οποία θα μας παραχωρείτο μετέπειτα. Το 1922, η μικρασιατική καταστροφή ακύρωσε τη συνθήκη των Σεβρών, ενώ ο Μουσολίνι μεθόδευσε την αλλοίωση και τον αφελληνισμό του πληθυσμού προκειμένου να τα περιλάβει στην «αναδυόμενη νέα Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία», δυστυχώς «ενός κακού μύρια έπονται» όπως είπε ο αρχαίος τραγωδός Σοφοκλής (496 π.Χ.-406 π.Χ.). Η ιταλική κατοχή των Δωδεκανήσων αναγνωρίσθηκε από την Τουρκία με την συνθήκη της Λωζάννης (24 Ιουλίου 1923).

Η Σύσκεψη Ειρήνης των Παρισίων

Την 7^η Μαΐου 1945, ο Στρατηγός Άλφρεντ Γιοντλ[14] (1890-1946), Αρχηγός του Επιτελείου της Βέρμαχτ, υπέγραψε την άνευ όρων παράδοση της Γερμανίας στις Συμμαχικές Δυνάμεις και διέταξε τον Διοικητή των Δωδεκανήσων Υποστράτηγό Ότο Βάγκνερ[15] να παραδώσει στους Συμμάχους τα νησιά, όπως συνέβη και με τις λοιπές υπό των Γερμανών κατεχόμενες περιοχές.

Την 8^η Μαΐου 1945, στη Σύμη, στην έδρα του Συμμαχικού Στρατηγείου (οικία Καψοπούλου), παρουσία του Διοικητού των συμμαχικών δυνάμεων Βρετανού Ταξίαρχου Τζαίημς Μόφατ [James Moffat (1896-1977), του Διοικητού του Ιερού Λόχου Συνταγματάρχου Πεζικού Χριστόδουλου Τσιγάντε (1897-1970)[16] και άλλων συμμάχων Αξιωματικών, υπογράφηκε η παράδοση των Δωδεκανήσων στη Μεγάλη Βρετανία. 

Ο Βρετανός Ταξίαρχος Τζαίημς Μόφατ υπογράφει τη γερμανική παράδοση, τελευταίος δεξιά ο Συνταγματάρχης Χριστόδουλος Τσιγάντες (8 Μαΐου 1945).

Την 2^α Σεπτεμβρίου 1945, παραδόθηκε η Ιαπωνία[17], γεγονός που σηματοδότησε τη  λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου[18]. Οι εμπόλεμες χώρες συγκεντρώθηκαν την 29^η Ιουλίου 1946 στο Παρίσι[19] προκειμένου να υπογράψουν τις συνθήκες ειρήνης. Αυτή είναι η πικρή ώρα, μετά τη λήξη των πολέμων κατά την οποία οι ηττημένοι καταβάλουν το τίμημα της ήττας στους νικητές με την καταβολή οικονομικών αποζημιώσεων, τη παραχώρηση εδαφών τους και την εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πόρων τους. Οι αρχαίοι Έλληνες απέδιδαν αυτή την δύσκολη κατάσταση με τρεις λέξεις, «Οὐαὶ τοῖς ἡττημένοις» (αλλοίμονο στους ηττημένους)». Ο επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας Πρωθυπουργός και Υπουργός των Εξωτερικών Κωνσταντίνος Τσαλδάρης[20] (1884-1970), προσήλθε στο Παρίσι με 4 αιτήματα: Τη Κύπρο, τη Βόρειο Ήπειρο, τα Δωδεκάνησα και τη μετατόπιση της Ελληνο-βουλγαρικής μεθορίου προς βορρά. Την περίοδο των διαβουλεύσεων η πατρίδα μας είχε επιδοθεί σε ένα σκληρό αγώνα για την καταστολή της ένοπλης κομμουνιστικής ανταρσίας. Το Ηνωμένο Βασίλειο μαζί με τις ΗΠΑ μας ενίσχυαν σ’ αυτή τη προσπάθεια, οπότε δεν μπορούσαμε να εμείνουμε στη Ένωση της Κύπρου. Η Βουλγαρία και η Αλβανία ευρίσκοντο υπό τη προστασία της ΕΣΣΔ (Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών), η οποία εκείνη την εποχή ήταν πανίσχυρη, με αποτέλεσμα τα μόνα που μπορούσαμε να διεκδικήσουμε με αξιώσεις ήσαν τα Δωδεκάνησα.

Η Πορεία προς την Ενσωμάτωση

• Την 27^η Ιουνίου 1946, με την υποστήριξη του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζέημς Μπερνς[21] (1882-1972) κάμφθηκαν οι αντιρρήσεις του Υπουργού Εξωτερικών της ΕΣΣΔ Βιατσεσλάβ Μολότοφ[22], ο οποίος συναίνεσε να δοθούν τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα με την προϋπόθεση να μην εγκατασταθούν στρατεύματα. Η απόφαση υπήρξε ιστορική από πάσης απόψεως. 

• Στις 10 Φεβρουαρίου 1947 υπογράφηκε στο Παρίσι η Συνθήκη Ειρήνης μεταξύ  των Συμμάχων και της Ιταλίας, με την οποία η Ιταλία εκχώρησε στην Ελλάδα την πλήρη κυριαρχία των Δωδεκανήσων με τις παρακείμενες σ’ αυτά μικρονησίδες, ενώ υποχρεώθηκε σε καταβολή αποζημιώσεως ύψους 105 εκατομμυρίων για τις καταστροφές που προκάλεσε στη χώρα μας.
• Στις 31 Μαρτίου 1947, ο Βρετανός διοικητής των συμμαχικών Δυνάμεων Κατοχής Δωδεκανήσου Tαξίαρχος Α.Σ. Πάρκερ, μεταβίβασε τη Στρατιωτική Διοίκηση στον Αντιναύαρχο Περικλή Ιωαννίδη[23] (1881-1965), ημερομηνία από την οποία ξεκίνησε η μεταβατική περίοδος της Ελληνικής Στρατιωτικής Διοίκησης Δωδεκανήσου.

Ο Αντιναύαρχος Περικλής Ιωαννίδης αναλαμβάνει τη στρατιωτική διοίκηση των Δωδεκανήσων από το Βρετανό Ταξίαρχο Α.Σ Πάρκερ (31 Μαρτίου 1947).

• Στις 22 Οκτωβρίου 1947, η Ελληνική Βουλή με το υπ’ αριθμόν 423 Νομοθετικό Διάταγμα επικύρωσε την Συνθήκη Ειρήνης μεταξύ των Συμμάχων και της Ιταλίας της 10^ης Φεβρουαρίου 1947.

Το διάταγμα επικυρώσεως της Συνθήκης Ειρήνης μεταξύ των Συμμάχων και της Ιταλίας (22 Οκτωβρίου 1947). 

• Στις 28 Οκτωβρίου 1947, η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε νόμο με τον οποίο προσάρτησε τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα.
• Στις 3 Ιανουαρίου 1948, ο Βασιλεύς Παύλος επικύρωσε το νόμο προσαρτήσεως των Δωδεκανήσων.
• Η 7^η Μαρτίου 1948, αποφασίσθηκε ως η ημερομηνία της επίσημης τελετής ενσωματώσεως των Δωδεκανήσων.

Διαπιστώσεις- Συμπεράσματα

Η αύξηση της επικράτειας (εδάφους, θαλάσσης και αέρος) αποτελεί διαρκή επιδίωξη όλων των εθνών. Οι ενέργειες των κρατών δεν καθοδηγούνται από το δίκαιο, αλλά από τις ανάγκες και τα συμφέροντά τους. Υπάρχει όμως η επιθυμία οι πράξεις τους να περιβάλλονται από το μανδύα της νομιμότητος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα έθνη να προσαρμόζουν το δίκαιο κατά το πως τους συμφέρει. Ο ιστορικός ρεαλισμός έχει δείξει ότι η ισχύς υπερισχύει του δικαίου.

Υπήρξε ευτύχημα η μη εμπλοκή της Ελλάδος στον Ιταλο-τουρκικό πόλεμο. Η ατμόσφαιρα που δημιουργήθηκε βοήθησε την σύμπραξη της Ελλάδος με την Σερβία, την Βουλγαρία και το Μαυροβούνιο. Η συμμαχία οδήγησε στην απελευθέρωση της Μακεδονίας και της Ηπείρου από τους Τούρκους και ολοκληρώθηκε με τη νίκη επί της Βουλγαρίας, κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους.

Την 30η Οκτωβρίου 1940, δύο ημέρες μετά την έναρξη του Ελληνο-ιταλικού πολέμου, ο Πρωθυπουργός Ιωάννης Μεταξάς, απευθυνόμενος προς τους εκδότες και αρχισυντάκτες των Αθηναϊκών εφημερίδων έκλεισε τη συνέντευξή του με τα εξής: «Θὰ προσέξατε τὸ τηλεγράφημα[24] τοῦ κ. Τσώρτσιλ[25] τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη σήμερον εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἀνακοινωθὲν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν. Λοιπὸν ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς τονίσω τοῦτο: Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι στὸ τηλεγράφημα αὐτὸ δὲν βλέπουν γραπτὴν τὴν ἐπιβεβαίωσιν ἄγραφου συμφωνίας διὰ τὰ Δωδεκάνησα, δὲν ξέρουν νὰ διαβάζουν μέσα ἀπὸ τὶς γραμμές. Καὶ κάτι ἄλλο ἀκόμη. Τὰ Δωδεκάνησα προδικάζουν...». Το αποστενογραφημένο κείμενο που βρέθηκε στα αρχεία του Μεταξά τερματίζεται με τα αποσιωπητικά. Δεν θα μάθουμε ποτέ τι πίστευε ότι προδικάζουν τα Δωδεκάνησα. 

Αντιστράτηγος ε.α Ιωάννης Κρασσάς

Δεκέμβριος 2024

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

• Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Ηλίου, Αθήνα 1948.
• Ιωάννης Μεταξάς, Το Προσωπικό του Ημερολόγιο, Εκδόσεις ΓΚΟΒΟΣΤΗΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Β.Ε.Ε,  Αθήνα 1962.
• ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ 20^ου ΑΙΩΝΟΣ, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΧΡΥΣΟΣ ΤΥΠΟΣ, Αθήνα 1968.
• ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ, ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε., Αθήνα 1977.
• Ιωάννη Κ. Μανέτα, ΙΕΡΟΣ ΛΟΧΟΣ(1942-1945), Εκδόσεις Λογοθέτης, Αθήνα 1996.
• Ουίνστον Τσώρτσιλ, Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, ΓΚΟΒΟΣΤΗΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Β.Ε.Ε, Αθήνα 2013.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Το εξόχως πατριωτικό εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο του Αναγνωστικού της Ε΄ Δημοτικού του 1964, της εποχής μου. Αναρωτιέμαι πως μεγαλώσαμε χωρίς κινητά, διαδίκτυο και Μαύρη Παρασκευή (Black Friday).

[2] Ο Βασιλεύς Παύλος γεννήθηκε στα Ανάκτορα του Τατοΐου στις 14 Δεκεμβρίου 1901 ως Πρίγκιπας της Ελλάδος και της Δανίας. Ήταν το τέταρτο κατά σειρά παιδί του τότε Διαδόχου Κωνσταντίνου και της συζύγου του Πριγκιπίσσης Σοφίας. Ο Παύλος ήταν εγγονός του Βασιλέως Γεωργίου Α΄ από την πλευρά του πατέρα του, ενώ από την πλευρά της μητέρας του της Βασιλίσσης Όλγας, ήταν εγγονός του Αυτοκράτορος Γουλιέλμου και της Αυτοκράτειρας Βικτωρίας της Γερμανίας. Βασίλευσε από την 1^η Απριλίου 1947 έως την 6^η Μαρτίου 1964. Στις (Ιανουαρίου 1938 νυμφεύτηκε στην Αθήνα τη Φρειδερίκη πριγκίπισσα του Αννοβέρου. Από τον γάμο του απέκτησε 3 παιδιά:

• Το 1938 τη Βασίλισσα Σοφία της Ισπανίας
• Το 1940 το Βασιλέα Κωνσταντίνο Β΄ των Ελλήνων.
• Το 1942 την Πριγκίπισσα Ειρήνη της Ελλάδος.

H βασιλική οικογένεια στο Τατόϊ, απ' αριστερά, ο Βασιλέας Παύλος, ο διάδοχος Κωνσταντίνος, οι Πριγκίπισσες Σοφία και Ειρήνη και η Βασίλισσα Φρειδερίκη (Αύγουστος 1950). 

[3] Η Βασίλισσα Φρειδερίκη (1917-1981), γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Μπλάνκενμπουργκ της Γερμανίας, ως Πριγκίπισσα του Αννοβέρου. Από το 1947 έως το 1964 έφερε το τίτλο της Βασιλίσσης και ακολούθως της Βασιλομήτορος. Αποβίωσε το 1981 στη Μαδρίτη και ενταφιάστηκε στο Βασιλικό κοιμητήριο του Τατοΐου.

Η Βασίλισσα Φρειδερίκη.

[4] Ο Πέτρος Μαυρομιχάλης (1887 Αθήνα-1969), σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το 1910 σε ηλικία 23 χρονών εκλέχθηκε βουλευτής Λακωνίας. Χρημάτισε πολλές φορές υπουργός σε διάφορες κυβερνήσεις.

[5] Παῦλος Α′ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων

Περὶ προσαρτήσεως τῆς Δωδεκανήσου εἰς τὴν Ἑλλάδα, Ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν:

Ἄρθρον 1ον

Αἱ νῆσοι τῆς Δωδεκανήσου, Ρόδος, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Ἀστυπάλαια, Νίσυρος, Πάτμος, Χάλκη, Κάσος, Τῆλος, Σύμη, Κῶς, Λέρος καὶ Καστελλόριζο, ὡς καὶ αἱ παρακείμεναι νησῖδες (93 συνολικά), εἶναι προσηρτημέναι εἰς τὸ ἑλληνικὸν κράτος ἀπὸ τῆς 28ης Ὀκτωβρίου 1947.

Ὁ παρὼν νόμος, ψηφισθεὶς ὑπὸ τῆς Δ′ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς καὶ παρ’ ἡμῶν σήμερα κυρωθεῖς, δημοσιευθήτω διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκτελεσθήτω ὡς νόμος τοῦ κράτους.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 3ῃ Ἰανουαρίου 1948

Παῦλος Α΄

Τα Δωδεκάνησα με τις μικρονησίδες.

[6] Το 1022 ιδρύθηκε στην Ιερουσαλήμ από Λατίνους σταυροφόρους το στρατιωτικό και θρησκευτικό «Τάγμα των Ιπποτών του Νοσοκομείου του Αγίου Ιωάννη», το οποίο είχε ως αποστολή την φροντίδα και τη μέριμνα των τραυματιών και ασθενών των προσκυνητών των Αγίων Τόπων. Το 1120 το τάγμα των Ιωαννιτών, όταν ανέλαβε την υπεράσπιση των Αγίων Τόπων από τους Άραβες, μετατράπηκε σε καθαρά στρατιωτικό. Μετά την κατάλυση του Βασιλείου της Ιερουσαλήμ και της Άκρας μετακινήθηκε στη Κύπρο και στη συνέχεια στη Ρόδο. Οι Ιωαννίτες, ήταν επίσης γνωστοί ως Οσπιτάλιοι ή Ιππότες της Μάλτας ή Ιππότες της Ρόδου. Οι Ιωαννίτες είχαν στην κατοχή τους τη Ρόδο και πολλά ακόμα από τα Δωδεκάνησα, για περισσότερα από 200 χρόνια και ήσαν οι πρώτοι Χριστιανοί πειρατές στις ελληνικές θάλασσες με μακρά περίοδο δράσεως.

Οι Ιωαννίτες ιππότες, ή Οσπιτάλιοι ή Ιππότες της Μάλτας ή Ιππότες της Ρόδου.

[7] Το 1934 οι Ιταλοί μετονόμασαν την Τριπολίτιδα και Κυρηναϊκή σε Λιβύη, λέξη την οποία χρησιμοποιούσαν οι Αρχαίοι Έλληνες  για να περιγράψουν την περιοχή. 

[8] Η Ιταλία υπερέχοντας συντριπτικά της Τουρκίας σε πολεμικά πλοία, αποβίβασε σε πρώτη φάση 20.000 στρατιώτες και κατέλαβε τις παραλιακές πόλεις Τρίπολη, Βεγγάζη, Ντέρνα και Τομπρούκ. Οι τουρκικές δυνάμεις αποχώρησαν στην ενδοχώρα, χωρίς όμως να παραδοθούν. Από κακή εκτίμηση και άστοχους χειρισμούς οι Ιταλοί απέτυχαν να πείσουν τις σκληροτράχηλες πολεμικές αραβικές φυλές να συμμαχήσουν μαζί τους. Οι αραβο-τουρκικές δυνάμεις που ανέρχονταν σε 40.000 άνδρες νίκησαν κατ’ επανάληψη τις δυνάμεις του ιταλικού εκστρατευτικού σώματος το οποίο ενισχύθηκε με άλλους 100.000 άνδρες. Ο Λοχαγός Μουσταφά Κεμάλ, μετέπειτα Ατατούρκ, διακρίθηκε στις επιχειρήσεις εναντίον των Ιταλών. Για πρώτη φορά παγκοσμίως οι Ιταλοί πραγματοποίησαν αναγνώριση και βομβαρδισμό με αεροσκάφος, το οποίο στην συνέχεια κατέρριψαν οι Τούρκοι. Οι Ιταλοί μέτρησαν 6.000 νεκρούς και τραυματίες, ενώ οι αντίπαλοί τους 24.000.

[9] Η συμφωνία αναφέρεται επίσης ως «Η πρώτη συνθήκη της Λωζάννης».

[10] Ο Ιταλός πολιτικός Τζοβάννι Τζολίττι [Giovanni Giolitti (1842-1928)] διετέλεσε αρχηγός του Φιλελευθέρου Κόμματος και υπήρξε από τους διαπρεπέστερους στην σύγχρονη ιστορία της χώρας. Διατέλεσε πέντε φορές Πρωθυπουργός της Ιταλίας, όπως επίσης Υπουργός Οικονομικών και Εσωτερικών, μέχρι την έκρηξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σε μία δύσκολη εικοσαετία κοινωνικών εξεγέρσεων και απεργιακών κινητοποιήσεων. Μετά το Μουσολίνι κατέχει τη θέση του μακροβιότερου πρωθυπουργού. Η εποχή δραστηριοποιήσεως του ονομάσθηκε "Τζολιττιανή περίοδος", η δε πολιτική του "Τζολιττισμός".

Ο Τζοβάννι Τζολίττι.

[11] Στις 26 Απριλίου 1915, υπογράφηκε η μυστική Συνθήκη του Λονδίνου μεταξύ της Μεγάλης Βρετανίας, Γαλλίας και Ρωσίας από τη μία πλευρά και της Ιταλίας από την άλλη, προκειμένου να εισέλθει στο Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην πλευρά της Αντάντ. Η συμφωνία πρόβλεπε την παραχώρηση εδαφών στην Ιταλία, τόσο της Αυστροουγγαρίας, όσο και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Σμύρνη, Αλεξανδρέττα, διατήρηση Δωδεκανήσων).

[12] Αντάντ ή «Εγκάρδια Συνεννόηση» (Entente Cordiale) ονομάζεται η συμμαχία μεταξύ Γαλλίας και Ηνωμένου Βασιλείου κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην οποία προσχώρησε κατόπιν και η Ρωσία.

[13] Την 10^η Αυγούστου 1920 υπογράφηκε στην πόλη Σέβρες της Γαλλίας, η συνθήκη με την οποία καταλύετο η οθωμανική αυτοκρατορία, ενώ ταυτοχρόνως δημιουργείτο η Μεγάλη Ελλάς. Η Τουρκία περιοριζόταν στον μικρασιατικό πυρήνα της. Η πατρίδα μας κέρδιζε ολόκληρη την Θράκη, την Σμύρνη με την ενδοχώρα (κατοχή για 5 χρόνια και μετά διενέργεια δημοψηφίσματος για την προσάρτησή της στην Ελλάδα), τα νησιά του Αιγαίου (μαζί με την Ίμβρο και την Τένεδο) και τα Δωδεκάνησα εκτός από την Ρόδο. Η έκταση της Ελλάδος αυξανόταν στα 174.000 τ.χ και ο πληθυσμός στα 7,5 εκατ. Σίγουρα ήταν η ωραιότερη στιγμή στην ζωή του Βενιζέλου. Η Ανατολική Θράκη τελούσε υπό ελληνική κυριαρχία μέχρι τη γραμμή της Τσατάλτζας. Η συνθήκη η οποία υπήρξε το αποκορύφωμα δύο χρόνων υπομονετικής και εξαντλητικής διπλωματίας από τον ίδιο τον Βενιζέλο, αποδείχθηκε δυστυχώς μια χάρτινη νίκη. Η συνθήκη δεν συνετέλεσε σε μια ρύθμιση διαρκείας με τους Τούρκους. Ο Κεμάλ δεν αναγνώρισε την συνθήκη, αποφάσισε να αντισταθεί στις αποφάσεις που έλαβαν οι μεγάλες δυνάμεις στο Παρίσι και πέτυχε του σκοπού του.

Η Μεγάλη Ελλάς των 2 ηπείρων (Ευρώπη, Ασία) και των πέντε θαλασσών (Μεσόγειος και Μαύρη Θάλασσα, Ιόνιο και Αιγαίο Πέλαγος, Θάλασσα του Μαρμαρά).

[14] O Στρατηγός Άλφρεντ Γιοντλ [Alfred Jodl (1890-1946)] υπήρξε στενός συνεργάτης του Χίτλερ. Κατείχε την θέση του αρχηγού του επιτελείου επιχειρήσεων της Ανώτατης Διοικήσεως της Βέρμαχτ (Oberkommando der Wehrmacht, OKW). Υπήρξε κατηγορούμενος στην δίκη της Νυρεμβέργης, κρίθηκε ένοχος όλων των κατηγοριών και καταδικάσθηκε σε θάνατο διά απαγχονισμού. Εκτελέσθηκε την 16 Οκτ 1946.

O Στρατηγός Άλφρεντ Γιοντλ.

[15] Ο Γερμανός Υποστράτηγος Ότο Βάγκνερ [Otto Wagener (1888-1971)], υιός βιομηχάνου, υπήρξε αξιωματικός του στρατού και συμμετείχε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με το βαθμό του λοχαγού. Μετά το πόλεμο συμμετείχε στο εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα, εκλέχθηκε βουλευτής και ανέλαβε καθήκοντα στο οικονομικό συμβούλιο του Χίτλερ. Στην συνέχεια επανήλθε στο στρατό προήχθη στο βαθμό του Υποστρατήγου και τοποθετήθηκε ως στρατιωτικός διοικητής των Δωδεκανήσων. Το 1947 παραπέμφθηκε σε δίκη στην Ιταλία, κατηγορούμενος για εγκλήματα πολέμου (εκτέλεση Ιταλών αιχμαλώτων), καταδικάσθηκε σε 15ετή φυλάκιση και αποφυλακίσθηκε το 1951.

Ο Γερμανός Υποστράτηγος Ότο Βάγκνερ.

[16] Ο Συνταγματάρχης Χριστόδουλος Τσιγάντες (Τούλτσεα Ρουμανίας 1897-Λονδίνο 1970). Αποφοίτησε από την στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων το 1916. Συμμετείχε στο κίνημα της εθνικής αμύνης το 1916, πολέμησε στο μακεδονικό μέτωπο τον Α΄ΠΠ, συμμετείχε στην εκστρατεία στην Ουκρανία το 1919 και στην Μικρασιατική Εκστρατεία (1919-1920). Καταδικάσθηκε σε ισόβια και καθαιρέθηκε από τον βαθμό του, λόγω της συμμετοχής στο κίνημα της 1^ης Μαρτίου του 1935. Το 1942 του δόθηκε χάρις και επανήλθε στο στράτευμα με το βαθμό του συνταγματάρχου και ανέλαβε τη διοίκηση του Ιερού Λόχου.

Ο Συνταγματάρχης Χριστόδουλος Τσιγάντες.

[17] Η παράδοση της Αυτοκρατορικής Ιαπωνίας ανακοινώθηκε από τον αυτοκράτορα Χιροχίτο στις 15 Αυγούστου 1945.  Η επίσημη υπογραφή της συνθηκολογήσεως πραγματοποιήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου, σηματοδοτώντας  το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

[18] Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος ξεκίνησε την 1^η Σεπτεμβρίου 1939, όταν η Γερμανία εισέβαλε στη Πολωνία.

[19] Η διάσκεψη ειρήνης των Παρισίων διήρκησε από τις 29 Ιουλίου έως τις 15 Οκτωβρίου 1946.

[20] Ο νομικός Κωνσταντίνος Τσαλδάρης (1884 Αλεξάνδρεια -1970), διετέλεσε δύο φορές Πρωθυπουργός της Ελλάδος (από 18 Απριλίου 1946 έως 24 Ιανουαρίου 1947 και από 29 Αυγούστου 1947 έως 7 Σεπτεμβρίου 1947). Διατέλεσε επικεφαλής των ελληνικών αντιπροσωπειών στη Διάσκεψη των Παρισίων (1946), και στις Γενικές Συνελεύσεις του ΟΗΕ κατά το διάστημα 1947-1949. Ανέπτυξε έντονη δραστηριότητα μετά των Αμερικανών για την παροχή οικονομικής βοήθειας στην Ελλάδα (Δόγμα Τρούμαν), καθώς και για την αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων της Χώρας. 

Ο Κωνσταντίνος Τσαλδάρης.

[21]  Ο Τζέημς Μπερνς [James Byrnes (1882-1972)], υπήρξε δικαστής και πολιτικός από τη Νότιο Καρολίνα με το δημοκρατικό κόμμα. Υπηρέτησε στο Ανώτατο Δικαστήριο και στο Κογκρέσο των ΗΠΑ και διετέλεσε Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ (1945-1947) επί προεδρίας Χάρρυ Τρούμαν.

Ο Τζέημς Μπερνς.

[22] Ο Βιατσεσλάβ Μολότωφ (1890-1986), υπήρξε πολιτικός διπλωμάτης και διετέλεσε Επίτροπος Εξωτερικών της Σοβιετικής κυβερνήσεως επί Ιωσήφ Στάλιν (1939-1949 και 1953-1956). Το πραγματικό του όνομα ήταν Βιάτσεσλαβ Μιχαήλοβιτς Σκριάμπιν. Την εποχή της επαναστατικής του δράσεως απέκτησε το ψευδώνυμο Μολότοφ (από τη λέξη «μόλοτ», που σημαίνει σφυρί στα ρωσικά), το οποίο στην συνέχεια το υιοθέτησε ως επώνυμο. Το 1939 κατά τον Ρωσο-φιλανδικό πόλεμο, οι Φιλανδοί χρησιμοποίησαν αυτοσχέδιες βόμβες οι οποίες περιείχα μείγμα αιθανόλης, πίσσας και πετρελαίου. Τις ονόμασαν "Κοκτέιλ Μολότωφ", θέλοντας να ειρωνευθούν τις δηλώσεις του Μολότωφ, ότι ο Ρωσικός στρατός δεν τους βομβάρδιζε αλλά τους έριχνε τρόφιμα.

Ο Βιατσεσλάβ Μολότωφ.

[23] Ο Αντιναύαρχος Περικλής Ιωαννίδης (1881 Κόρινθος -1965), αποφοίτησε από τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων το 1903 με το βαθμό του Σημαιοφόρου. Συμμετείχε στους Βαλκανικούς Πολέμους και κατά την περίοδο του Εθνικού Διχασμού τάχθηκε με το πλευρό του Βασιλέως Κωνσταντίνου. Το 1922 νυμφεύθηκε την Πριγκίπισσα Μαρία της Ελλάδος (1878-1940), χήρα του Μεγάλου Δούκα Μιχαήλ Νικολάγεβιτς της Ρωσίας, ο οποίος εκτελέσθηκε από τους μπολσεβίκους το 1919.

Ο Αντιναύαρχος Περικλής Ιωαννίδης, η σύζυγός του Πριγκίπισσα Μαρία και η Βασίλισσα Όλγα.

[24] Το τηλεγράφημα του Τσώρτσιλ στο οποίο αναφέρεται ο Ιωάννης Μεταξάς είναι το εξής:

[25] Ο Σερ Ουίνστων Τσώρτσιλ [Winston Churchill, (1864-1965), υπήρξε πολιτικός, στρατιωτικός, δημοσιογράφος και συγγραφέας. Ο πατέρας του ήταν ο Λόρδος Ράντολφ Τσώρτσιλ και μητέρα του η Αμερικανίδα καλλονή Τζένη Τζερόμ, κόρη χρηματιστού. Ο Τσώρτσιλ μαζί με τον Ρούζβελτ και τον Στάλιν θεωρούνται οι τρεις «μεγάλοι» του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ξεκίνησε την σταδιοδρομία του ως Αξιωματικός του βρετανικού στρατού και συμμετείχε σε διάφορες εκστρατείες (Ινδία, Σουδάν, Α΄ΠΠ). Διετέλεσε δύο φορές πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου (1940-45 και 1951-55) και έλαβε το Νόμπελ Λογοτεχνίας για την συγγραφή της πεντάτομης ιστορίας του Β΄ΠΠ. 

Ο Σερ Ουίνστων Τσώρτσιλ .

ΤΕΛΟΣ